AKTUALNIE
Opis tego, co możemy Ci zaoferować w ciągu najbliższych dni spośród zjawisk sezonowych. Ta część strony nie dotyczy warsztatów rzemieślniczych oraz wyjazdów do określonych ekosystemów chyba, że ma tam miejsce jakieś zjawisko.

KIEDY JEDZIEMY

Prowadzi ptasznik listę osób stale informowanych, o tym co dzieje się w lesie i wielu innych leśnych tematach porach roku, nawet prognozy pogody. Jest to lista osób, które już z ptasznikiem były w lesie, pili z nim razem piwo lub odwiedzili kiedyś Guciów. Jeżeli chcesz aktualnie wiedzieć co czyni się w lesie, kiedy na co można przyjechać możesz podać swój e-mail, wtedy też do Ciebie będą docierać stałe informacje o naszych wyczynach, a zwłaszcza planach. Staram się nie być przy tym człowiekiem natarczywym, więc informacja nie przychodzi częściej niż raz na dwa tygodnie, a tylko czasem w tysiącach wieści pojawia się taka jedna jak ciche echo leśnego wiatru. Kto zainteresowany wieściami z lasu niech pisze na strasznikptasznik@tlen.pl poda do tego swoje nazwisko i miasto lub region (kraj) w którym zamieszkuje. Można też się określić co najbardziej interesuje ze spraw przyrodniczych, wedle woli....


OFERTA DLA SZKÓŁ I NIE TYLKO

WARSZTATOWA OFERTA
TOWARZYSTWA OBRONY PRZYRODY OSTOJA




Problemy ekologiczne są dziś jednym z najpoważniejszych wyzwań dla edukacji. Wśród ofert edukacji ekologicznej nie może zabraknąć niekonwencjonalnych działań uwrażliwiających na problemy środowiska, a szczególnie dzikiej przyrody.

Po co robimy warsztaty?

Powszechne zniszczenie środowiska, demoralizacja i kryzys moralno-ekologiczny są skutkiem odcięcia się człowieka od przyrody, od jego własnej natury człowieka i pojmowania jej przez pryzmat antropocentryczny czyli w stosunku człowieka do przyrody pokutuje pogląd o wszechpanowaniu człowieka nad naturą. Warsztaty przyrodnicze mogą być jednym ze środków zapobiegania tego typu zjawiskom w społeczeństwie, ale tu wszystko zależy od chęci ich uczestników. Warsztaty mogą nauczyć człowieka obserwować, nawiązywać kontakt i utożsamiać się z przyrodą oraz nowego spojrzenia na świat, jeżeli człowiek potrafi się otworzyć na rzeczy nowe. A także zdrowego i nieszkodliwego dla środowiska stylu życia.

Czym jest warsztat?

W praktyce jest to zajęcie lub cykl zajęć dla grupy lub pojedynczego człowieka, które mogą go czegoś nowego nauczyć lub wnieść do jego życie nowe wartości jak np. myśl głębokiej ekologii. Głęboka ekologia to zadawanie sobie głębokich pytań często egzystencjalnych o bycie człowieka na błękitnej planecie.

MINIREZERWAT

Żyjąc tu i teraz nie możemy zapominać, że nie jesteśmy tutaj sami obok nas żyją istoty, które także potrzebują miejsca do życia, a my musimy im to zapewnić, bo wkrótce może zabraknąć miejsca i dla ludzi.

To warsztat dla dowolnej grupy osób, który trwa cyklicznie co jakiś czas w sposób przewlekły. Osoby te spotykają się, np. co miesiąc.
Z osobą prowadzącą w określonym miejscu, które ma być ich minirezerwatem. Osoby te samodzielnie wybierają miejsce, którym później mają się opiekować jako cennym przyrodniczo. Naturalnie należy się dogadać z właścicielem terenu. Minirezerwat ma to być miejsce pozostawione przyrodzie, gdzie rządzi się ona swoimi prawami bez ingerencji człowieka (chyba, że jest to np. kośna łąka, której istnienie zależy od koszenia). Ochrona prowadzona przez uczestników może polegać na ochronie czynnej: sprzątanie, sadzenie, wieszanie budek lęgowych, zablokowanie wycinki drzew lub wjazdu samochodów albo ochrona np. przez edukację lokalnej społeczności - każdy zwraca się z prośbą do swoich znajomych o nie niszczenie tego miejsca. Minirezerwat i jego trwanie jest przede wszystkim kwestią umowną wśród ludzi - umawiamy się, że to miejsce pozostawiamy przyrodzie do jej dyspozycji i żaden z nas nie będzie tu ingerował w jej życie. Warsztat uczy poszanowania dobra wspólnego i przyrody. Dzieci szkół podstawowych są doskonałym odbiorcą tego warsztatu.

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Jak możemy mówić, że znamy przyrodę skoro nawet nie znamy samych siebie?

To dwudobowy cykl warsztatów przewidziany dla grupy osób dorosłych lub niepełnoletnich z opiekunem. Jest to warsztat typowo terenowy. Dwie doby spędzone w lesie pod gołym niebem, namiotem lub w pomieszczeniu.
Rozpoczyna się po południu warsztatem sztuka obserwacji, który otwiera zmysły człowieka na otoczenie. Następnie kilka zajęć, które pomagają w kontaktach międzyludzkich i budzą wzajemne zaufanie wśród uczestników warsztatu. Dyskusje na temat natury i jej znaczenia w życiu człowieka. Po południu najważniejsza twórcza część połączona z zajęciami plastycznymi dokończenie wczesnym rankiem. Końcową częścią są rozmowy i refleksje na temat osobistego podejścia do życia w ogóle i do natury. Warsztat ten dostarcza wielu ciekawych wrażeń i obserwacji. kontaktu z dziką przyrodą, uczy ją obserwować, otwierać się na nią i rozumieć procesy nie tylko fizykochemiczne w niej zachodzące. Uczestnik również lepiej poznaje siebie.

ZIMOWA LEKCJA PRZYRODY

Nie powinno się dokarmiać dzikich zwierząt, ptakom bardziej to szkodzi niż pomaga, żyją tu od tysięcy lat i są do tego klimatu przystosowane, a człowiek pomimo dobrych intencji znów chce niepotrzebnie ingerować w ich życie.

Pierwotnie wchodziła w skład i zapoczątkowywała minirezerwat. Warsztat ten przewidziany był dla dzieci szkół podstawowych chociaż w miarę potrzeby może być odpowiednio zmodyfikowany do innego wieku. Uczestnicy poznają sposoby przystosowania się zwierząt do zimy w naszym klimacie, o (bez)sensie dokarmiania ptaków, sensie konstruowania i zawieszania budek lęgowych i schronień dla zwierząt. Odbywa się w pomieszczeniu wersja skrócona lub w całości w terenie z nauką rozpoznawania tropów zwierząt. Czas trwania w pomieszczeniu jedna lekcja, w terenie około trzech godzin.

PRZYCZYNY KRYZYSU

Kiedyś człowiek żył w bliskiej relacji z naturą i przeważnie był wobec niej w porządku. Jak to się stało, że teraz tak nie jest?

W toku dyskusji, rozmowy uczestnicy próbują sobie odpowiedzieć na pytanie: Co jest przyczyną kryzysu moralno - ekologicznego na naszej planecie? Czas trwania bliżej nie określony (najczęściej jedna godzina).

SZTUKA OBSERWACJI

Większość ludzi w naprawdę niewielkim stopniu wykorzystuje pięć podstawowych zmysłów, którymi obdarzyła go natura.

Czas przemija, a obok dzieje się wiele rzeczy, które przegapiamy mając zmysły otępione cudami techniki. Jest to terenowy warsztat, w którym może uczestniczyć zarówno jedna jak i 20 osób. Uczestnicy dowiadują się, że człowiek może mieć więcej niż 5 zmysłów. Poznają ćwiczenia, które można stosować w życiu, a pozwalają mu one udoskonalić swoje zmysły. Czas trwania zależnie od wielkości grupy.

ZNACZENIE DZIKIEJ PRZYRODY DLA CZŁOWIEKA

Dzika przyroda: Co to jest? Gdzie jeszcze możemy ją znaleźć? Czy ma dla nas jakieś znaczenie? Czy potrzebuje naszej pomocy?

Rozmowa rozbita na kilka kolejnych tematów prowokowanych przez prowadzącego uświadamia uczestnikom, jakie znaczenie ma dzika przyroda w gospodarce, życiu i dla ducha człowieka. Grupa niezbyt duża 10-15 osób jest najodpowiedniejsza. Czas trwania ponad 2 godziny.

JEDEN METR KWADRATOWY

Żeby dokonywać ciekawych obserwacji i poznać różnorodność życia wokół nas wcale nie trzeba organizować wielkich wypraw.

Uczestnik prowadzi obserwacje najbliższego otoczenia po wcześniejszych wskazówkach osoby prowadzącej. Warsztat uświadamia mu jak wielka jest różnorodność i kruchość życia wokół niego.

ZGROMADZENIE

Pewnego dnia w jednym miejscu zebrały się wszystkie zwierzęta, rośliny, skały, woda, wiatr i inne istoty tej Ziemi rozmawiały o wielkim problemie ostatnich lat.

Istnieje stary mit, legenda o tym, że co jakiś czas wszystkie żywe i nie żywe istoty zbierały się w jednym miejscu i zapominając o swoich nawykach żywieniowych dyskutowały o dalszych losach tej planety. Był to krąg wszystkich istot. W czasie tego warsztatu uczestnicy poznają ogólne problemy i ułatwienia w życiu wybranego gatunku zarówno na poziomie fizycznym jak i emocji zwierząt. Miejscem zebrania powinien być w miarę naturalny las. Czas trwania około 5-6 godzin najkorzystniej z podziałem na części popołudniową i wczesnoranną.

CHWILA ZADUMY POD DRZEWEM

Czy roślina może być przyjacielem człowieka? Obserwując zabiegi niektórych gospodyń domowych wokół kwiatów w ich mieszkaniach lub prace ogrodników, którzy czasem wręcz mówią do roślin pod swoją „opieką” podejrzewam, że tak.

Po krótkiej rozmowie na ten temat z osobą prowadzącą i resztą uczestników warsztatu, osoba biorąca w nim udział udaje się samotnie do lasu najlepiej starodrzewu („idzie na dywanik”). Jeżeli człowiek będzie potrafił, choć na chwilę odrzucić dotychczasowe schematy myślowe to chwila zadumy pod drzewem może dać tyle, a nawet więcej niż szczera rozmowa z przyjacielem. Niektórzy potem zaczynają rewidować dotychczasowe zbyt płytkie i przyziemne wartości swojego życia jak np. telewizor i starają się odnaleźć coś dla siebie wartościowszego.

DRZEWO LEKARZEM

Dlaczego człowiek zawsze otacza się, swój dom i najbliższe otoczenie drzewami, czy tylko przez wzgląd na ich piękno estetyczne?

Człowiek w swoim życiu miewa różne dolegliwości, którym nie może dać rady jak choćby jakże popularna ostatnio migrena lub po prostu złe samopoczucie. Nie zdając sobie sprawy z tego, że w utrzymaniu zdrowia mogą nam pomóc zwykłe drzewa, których obecność w naszym otoczeniu wpływa leczniczo. Fakt ten coraz częściej jest wykorzystywany przez nowoczesna medycynę. Techniki są różne najczęściej trzeba pójść w las i odnaleźć właściwe drzewo... ..

POZNAJ EKOSYSTEM

Wokół nas w lesie, na łące, nad rzeką jest ogromna różnorodność setek tysięcy gatunków, z której na ogół nie zdajemy sobie sprawy, pomiędzy nimi odgrywa się miliony powiązań międzygatunkowych, o których w większości nauka nie ma pojęcia, trzeba uświadomić sobie jak łatwo to wszystko zniszczyć, a niemożliwym odbudować.

Grupa osób rozchodzi się w promieniu kilkudziesięciu metrów po łące, lesie, nad rzeką, z zamiarem obserwowania najbliższego otoczenia. Potem schodzą się z powrotem, na sygnał lub po umówionym czasie i... ...Uczestnicy uświadamiają sobie jak wielka i skomplikowana, a jak łatwa do zerwania jest sieć powiązań międzygatunkowych. Czas trwania 1-2 godziny.

ZMIERZCH

Są ludzie, którzy uważają, że nie ma nic piękniejszego od zachodu słońca.

Na miejscu w terenie trzeba być na pół godziny przed zachodem słońca zostając do całkowitych ciemności, uczestnicy z szeptanym komentarzem osoby prowadzącej obserwują budzenie się istot nocnych i udanie się na spoczynek istot dziennego trybu życia. Czas trwania powinien być 2-3 godziny.

ŚWIT

Kiedyś na wsi wstawało się jeszcze z zarania, czyli o świcie. Dlaczego my już tego nie robimy? Tak wiele nas omija.

Na miejscu powinniśmy się znaleźć, kiedy jest jeszcze całkiem ciemno, słychać i „widać” nocne życie, które jednak dziś już dobiega końca. Odżywają się pierwsze ptaki dzienne. Noc poszła spać. Obudził się dzień.
Czas trwania do 3-4 godzin. Udział bierze 10-15 osób (z komentarzem prowadzącego) często w połączeniu z innymi warsztatami.

SPACER PO LESIE

Jedno lub pięciogodzinny spacer po lesie z przewodnikiem członkiem stowarzyszenia po terenie, którego ochroną zajmuje się Towarzystwo Obrony Przyrody OSTOJA. Może być to pastwisko w Gorzycach (torfowisko niskie), Rzeczysko stare (bobry w mozaikowatym środowisku doliny rzeki), starorzecze Sanu w Nisku Racławicach lub Park Podworski w Charzewicach. Najlepsza jest grupa do 10 osób. Ciekawe obserwacje z komentarzem na temat zakątka i jego ochrony.

NAŚLADOWANIE GŁOSÓW ZWIERZĄT

Każdy ptak, każdy ssak, każde zwierze coś mówi. Czy słyszysz? Czy rozumiesz?

Warsztat ten ma charakter rozluźniającej zabawy, podczas, której uczestnicy dowiadują się, jakie głosy mają żyjące wśród nas zwierzęta (najczęściej ptaki). Jeżeli jest ciekawy teren to prowadzący stara się zwabić jakieś ptaki do siebie. Dużo zależy od zachowania uczestników, ale nieraz zdarza się, ze przylatuje kos i daje koncert swoich możliwości.
Warsztat ma nauczyć uczestników tego, że „gęsi też nie są głupie i swój język mają” i nie tylko gęsi każdy ptak, każde inne zwierze, które niekoniecznie musi potrafić wydawać głos ma swój język i nawet można się za jego pomocą porozumieć ze zwierzętami. Świadczy to o ich inteligencji. Tym samym u uczestników wzrasta wartość zwierzęcia jako istoty inteligentnej. Warsztat dostarcza również ciekawych wrażeń estetycznych przez obserwacje zwabionych zwierząt.
Czas trwania 15-20 minut do godziny. Miejsce ciekawy drzewostan starodrzew. Jeżeli potrafią zachować ciszę ilość uczestników nie jest ważna.

ŻYCIE NOCĄ

Nie znasz lasu. Idziesz do lasu nocą. Boisz się. Kogo?

Uczestnicy w środku nocy lub przed zmierzchem udają się na wcześniej umówioną (lub nie) wycieczkę do lasu. Las powinien mieć wygląd, co najmniej zbliżony do naturalnego. Poznają głosy zwierząt nocnych, ich tryb życia. A co ważne przestają się obawiać ciemnego lasu. Prowadzący musi dobrze znać teren i życie nocne lasu.

WARSZTAT ARACHNOFOBICZNY

W jaki sposób chcesz poznawać życie dzikiej przyrody skoro się jej boisz?

Strach przed pająkami (arachnofobia), przed gadami i płazami jest rzeczą naturalną, prawdopodobnie wyniesiona jeszcze z okresu mieszkania w jaskiniach z jadowitymi pająkami i gadami w cieplejszym klimacie.
Jeżeli uczestnik chce za pomocą tego warsztatu może się przestać bać lub bać mniej, przyzwyczaić do widoku, a nawet dotyku „obrzydliwych zwierząt”.

WARSZTAT TEMATYCZNY

Nie można budować swoich poglądów na podstawie pojedynczych artykułów w jakiejś popularnej (najczęściej szmatławej) gazecie lub wyrwanych z kontekstu wypowiedziach w komercyjnym radiu , telewizji, należy z dystansu obejrzeć obydwie strony medalu, a nawet krawędzie. Zapraszamy do dyskusji.

Miejscem odbycia się tego warsztatu jest sala z telewizorem, video czasem przydaje się tablica, kreda. Najczęściej warsztat jest poprzedzony emisją filmu o wybranej tematyce. Potem odbywa się dyskusja na forum uczestników. Jakie rozwiązanie określonych problemów jest najlepsze? Czas trwania 0,5 - 4 godziny.
Tematyka do dyskusji może dotyczyć każdego ważniejszego problemu ekologicznego.
Mogą to być:
TRANSPORT, ODPADY, PRAWA ZWIERZĄT, GOSPODARKA WODNA(regulacje rzek), LASY NATURALNE CZY NIE, ZIELONY KONSUMENT (konsumpcyjny styl życia czy zdrowy i nieszkodliwy dla środowiska), WEGETARIANIZM, GLOBALIZACJA (głód na świecie, światowe problemy ekologiczne) i wiele innych.
Te warsztaty szczególnie polecamy szkołom średnim i studentom.

WARSZTAT AKTYWIZUJĄCY

Chroń swoje środowisko, bo nikt za Ciebie tego nie zrobi.

Wiele osób zwraca się do naszego stowarzyszenia z podobną prośbą: ”Zróbcie coś w tej sprawie , bo pod moim oknem (lub) w mojej miejscowości dzieje się to”. Podstawowym warunkiem, że coś w danej sprawie będzie zrobione jest osobiste zaangażowanie tych, którym najbardziej na tym zależy. Taka jest prawda, że nie możemy się zająć wszystkim na raz, a i tak mamy pełne ręce roboty. Dlatego też bardzo chętnie pomagamy na tej zasadzie, żeby powiedzieć co i jak można zrobić, napiszemy opinię, wyrazimy swoje zdanie, ale pracą przy całej sprawie winny się zająć osoby, których sprawa bezpośrednio dotyczy.
Do tego służyć ma warsztat aktywizujący. Jeżeli ktoś chce chronić dziką przyrodę może zostać strażnikiem cennego miejsca, nauczymy go wtedy praktycznej ochrony przyrody np. zabezpieczania drzew przed wycinką. Jeżeli ktoś chce działać w innej sprawie chętnie pomożemy w miarę możliwości, a już praktyka będzie najlepszym nauczycielem. Po tym warsztacie możne np. przyłączyć się do naszych działań lub rozpocząć własne. Wbrew pozorom nie jest to takie trudne.
Forma warsztatu, czas trwania, ilość uczestników do ustalenia za każdym razem inaczej.


PAMIĘTAJ: SIUDMEGO POKOLENIA PO TOBIE NIE BĘDZIE INTERESOWAĆ TO, ŻE : „MIAŁEŚ (AŚ) ZA MAŁO CZASU, CHĘCI CZY PIENIĘDZY” , BĘDZIE ICH ZA TO INTERESOWAĆ TO: DLACZEGO DOPROWADZIŁEŚ (AŚ) ŚRODOWISKO DO TAKIEGO STANU?

PS. Treść większości myśli przewodnich, przebieg zajęć i pomysły zostały zastrzeżone prawami autorskimi.


Do osób czytających ofertę kierujemy prośbę o nie próbowanie samodzielnego realizowania zajęć warsztatowych z tego względu, że zostały one opisane zbyt ogólnikowo, żeby można traktować niniejszą ofertę jako podręcznik.

Powyższe warsztaty można dowolnie łączyć, jednak najlepszym ich połączeniem jest Przyroda i człowiek.
Trudno rozpisywać się na temat pozytywnych aspektów tego warsztatu to po prostu trzeba przeżyć. Pomaga w życiu codziennym chociażby przy przechodzeniu przez jezdnię i wiele, wiele innych. Szczególnie polecamy go pełnoletnim uczniom szkół średnich i studentom.
Organizowanie warsztatów wiąże się z pewnymi kosztami jak dojazd, wyżywienie i fatyga osoby prowadzącej w związku z tym najczęściej łączą się one z niewielkimi opłatami. Osoby zainteresowane mogą kontaktować się z członkiem TOP OSTOJA: Sebastianem Sobowcem adres korespondencyjny: Towarzystwo Obrony Przyrody „OSTOJA”, Mieszczańskiego 3, 39-432 Gorzyce tel. prywatny 015/8361910 kom. 661272711 lub 500322383.
Możliwe jest połączenie warsztatu Przyroda i człowiek z zajęciami: rzeźbiarstwo w drewnie, korze drzew, garncarstwo, wikliniarstwo.

Oferta niniejsza aktualna jest od 24 XII 2005.
DO ZOBACZENIA W LESIE
SEBASTIAN SOBOWIEC


Cytaty Janusza Korbela z tekstu „Uwagi o prowadzeniu warsztatów”


Rytualna część warsztatów ma nam m.in. pomóc rozwinąć uczucie wdzięczności. Dzisiejszy model cywilizacji i wolnego rynku nie zostawia miejsca na takie nieekonomiczne uczucia jak wdzięczność. Nie dostrzegamy, że nasza demokracja jest tylko pozorna. W istocie wielkie korporacje i przedsiębiorstwa eksploatujące Ziemię sprawują rzeczywistą władzę i nie podlegają żadnej demokratycznej formie kontroli. Dowodem na to może być reklama. Od przedszkola jesteśmy bombardowani kłamliwymi informacjami co jest nam potrzebne do życia i szczęścia, lecz nie jest to głos społeczeństwa ani głos nauki, ale głos tych, którzy mają najwięcej pieniędzy i w związku z tym dostęp do mediów oraz środki na finansowanie takich badań, które pozwolą na dalsze pomnażanie zysków. Szukając zysków świat biznesu posuwa się do „ekologicznej” hipokryzji sponsorując różne Dni Ziemi i Sprzątanie Świata.Tymczasem jak pisze Paul Hawken, gdyby wszystkie artykuły domowego użytku w całej Ameryce trafiały do powtórnego obiegu, ilość powstających odpadów zmalała by zaledwie o 1 do 2 procent. Nie zmienia to oczywiście sytuacji zagłady życia na ziemi, ale skutecznie odwraca uwagę od istoty problemu. W ten sposób odsuwa się w cień myślenie etyczne i głębokie pytania. Jedyną moralnością może być dążenie do wysokiej jakości, a nie wysokiego poziomu życia, a to z kolei wymaga odnowienia naszego intymnego związku z przyrodą. Najbliższe więzi nawiązujemy z tymi, wobec których odczuwamy wdzięczność i miłość. Rozwijaniu takich uczuć wobec naszego domu przyrody mają służyć rytuały podczas warsztatów i tę ich rolę warto zrozumieć.

Ludzie potrzebują takich spotkań nie po to, żeby znaleźć u kogoś pomoc, lecz by samemu podejmować najwłaściwsze decyzje. Krąg wszystkich istot jest taką okazją dla odważnych ludzi, którzy pragną zrobić coś dla siebie - dla Ziemi. Warsztat nie rozwiąże niczyich problemów, ale na warsztacie wszyscy konfrontują swoje doświadczenia z nauczycielem jakim jest sama przyroda.